Mình từng nghĩ rằng: làm được nhiều việc là giỏi. Giờ thì mình tin: làm sai việc, thì nhiều mấy cũng vô ích.
Cơ mà, việc này chỉ xảy ra khi bạn đã đủ giỏi để được giao nhiều việc. Đã đủ năng lực để quản lý nhiều vai trò. Đã đủ nhanh nhẹn để đáp ứng nhiều deadline.
Nhưng rồi đến một lúc nào đó, bạn sẽ tự hỏi: “Mình làm nhiều như này để làm gì?”
———-
TODOLIST DÀI KHÔNG PHẢI HIỆU SUẤT CAO
Nhiều người mình gặp chia sẻ nỗi lòng như này:
“Todolist của tôi lúc nào cũng dài, mà càng làm nhiều lại càng dài nữa.”
“Việc nào nhìn cũng gấp. Việc nào cũng quan trọng.”
“Bận quá, không còn thời gian nghĩ xem điều gì mới thật sự quan trọng.”
Từng làm việc hiệu quả, thế nên mới giải quyết việc nhanh và nhận nhiều trách nhiệm.
Vậy mà giờ đây, bạn rối tung trong một mê cung của dự án, email, họp hành, và đống deadline toàn báo đỏ.
BẬN RỘN: CÁI BẪY CỦA NGƯỜI GIỎI
Ta tự hào vì mình “luôn tay luôn chân”, “không ngồi yên được”, hay “chạy project này chưa xong đã lo cho project khác”. Trông như thể một sự nghiệp thăng tiến nhanh, nhưng bạn có bao giờ nghĩ: tốc độ thăng tiến ấy sẽ dẫn bạn tới đâu?
Càng bận, ta càng thiếu tĩnh lặng.
Mà thiếu tĩnh lặng, ta càng xa dần khỏi điều thật sự quan trọng.
Mà khi không còn thấy điều gì quan trọng, ta rất dễ làm những điều không quan trọng, một-cách-rất-chăm-chỉ.
ENTROPY (SỰ HỖN LOẠN) CỦA NHỮNG NGÀY THIẾU TRỌNG TÂM
Trong vật lý, “entropy” là thông số đo lường mức độ hỗn loạn của một hệ. Khi không có năng lượng điều hướng, entropy sẽ tăng lên tự nhiên. Điều này xảy ra trong mọi hệ: từ vũ trụ, đến bàn làm việc của bạn. Khi lịch làm việc của bạn không có trọng tâm, mọi notification, task nhỏ, cuộc trao đổi nhanh với đồng nghiệp,… đều làm gia tăng entropy.
Bạn dần dà trở nên tán loạn, quay cuồng, hùng hục, mệt mỏi, bồn chồn, mông lung, mà không rõ lí do. Sức khỏe tinh thần của bạn, nếu không thường xuyên dọn dẹp, entropy sẽ tăng lên một cách tự nhiên, cho đến khi bạn mất kiểm soát. Bạn cứ quên quên nhớ nhớ, đang làm việc này lại nghĩ tới việc khác.
Bỗng, chẳng việc gì ra hồn.
MÌNH CŨNG CHẲNG HƠN GÌ BẠN
Có một thời gian, mình những tưởng rằng: làm nhiều job cùng lúc để tích lũy kiến thức, kinh nghiệm, quan hệ là điều tốt. Vả lại, thời điểm ấy, mình đang hướng tới cùng một mục tiêu đó chứ: cải tổ giáo dục bằng công nghệ.
Thế là, mình:
– Một job dạy học.
– Một job trong edtech.
– Một job trong digital media.
Ba mặt trận, mình ngỡ rằng đang hỗ trợ cho cùng một tầm nhìn. Nhưng rồi sao?
Việc nào cũng nửa vời. Sau cùng, không có gì đủ sâu. Thậm chí, càng làm, mình càng nghi ngờ tầm nhìn ban đầu. Có khi, chính vì mình không dám buông bỏ bất cứ việc nào, nên mới làm hỏng cả ba.
Tưởng là chung tầm nhìn, nhưng thực chất lại là xao nhãng khỏi tầm nhìn.
Chỉ vì mình không nỡ bỏ đi.
Sau cùng, mình can đảm bỏ bớt hai thứ, tập trung vào một. Công việc đó dần có tiến triển. Mình có thời gian định hướng lại và xây dựng một điều gì đó dài hơi hơn.
5 LỜI KHUYÊN TỪ SAM ALTMAN
Trong bài blog “Productivity” từ năm 2018, khi OpenAI vẫn còn mông lung về hướng đi, Sam đã chia sẻ 5 gợi ý mà đến nay vẫn vô cùng sâu sắc về năng suất:
1. Chọn đúng việc trước khi làm → Làm nhanh 100 việc sai, vẫn chẳng bằng một việc đúng.
2. Tạo không gian trống để suy tư → Làm thì làm hết sức. Nghỉ thì nghỉ hết mực. Một ý tưởng nảy ra trong lúc nghỉ ngơi có thể tạo ra kết quả bằng cả năm phấn đấu.
3. Đơn giản hoá hệ thống cá nhân → Mỗi ngày một việc quan trọng > Đa số việc bận làng nhàng.
4. Dũng cảm nói “không”→ Mỗi lần nói “không” là một lần nói “có” cho điều quan trọng.
5. Bảo vệ buổi sáng cho việc sâu → Trước 11h sáng là khung giờ vàng. Đừng bán rẻ nó cho những xao nhãng, email, lướt mạng vô giá trị.
CHỈ CHĂM KHÔNG BẰNG NHẮM TRÚNG
Bạn có thể rất giỏi. Rất nhanh. Rất chăm.
Nhưng nếu đang đi sai hướng, mỗi bước tiến chỉ khiến bạn xa dần khỏi điều bạn mong mỏi.
Nếu đang ngợp giữa trăm việc, hãy thử dừng lại.
Không phải để bỏ cuộc.
Mà để soi lại tấm bản đồ. Để chắc rằng chiếc thang mình đang leo, không tựa nhầm bức tường.
Mình chắc chắn rằng bạn đang rất nỗ lực.
Nhưng đôi khi, sự nỗ lực ấy đang bị tiêu hao bởi chính sự thiếu rõ ràng.
Rõ ràng không phải là có kế hoạch chi tiết cho cả năm, mà là biết điều gì đáng để ưu tiên ngay hôm nay. Bạn không cần làm hết. Chỉ cần làm một điều có ý nghĩa.
Vì cuối cùng, người ta không nhớ bạn đã làm bao nhiêu. Họ chỉ nhớ bạn đã tạo ra điều gì thực sự có giá trị.
